CUMHURİYETİN İLK GAZETELERİ

Volkan Yaşar Berber

02-11-2020 10:49

  Cumhuriyet tarihinin ilk yıllarında Medya-Basın haberciliği geniş topluluklara ulaşamasa bile kendini baskın hissettirebiliyordu. 1925 yılları itibariyle Dış devletlerinde sermayederliğinde gazete çıkarılmaktaydı. Bunlardan birisi sahibi Reşit Benaiad ve Ali Namık Beyler olup, Fransızca “Tanin Gazetesi” 4.000 adet basılmakta olup 3.000 adedi ise ayrı satılmaktaydı. Lakin muhalefet gazetesi olduğundan yeterli tiraja ulaşamayıp zarar etmekteydiler. Oysa Hüseyin Cahit Bey’in sahibi olduğu Türkçe ‘’Tanin Gazetesi’’ çok iyi satış yapıyor hatta zamane Hüseyin Cahit Bey’in 9.000 liraya Berliet marka otomobil aldığı bilinmekteydi. Zamane İstanbul merkezli yöneticisi Muzaffer Bey, “Volente Gazetesi” Alman Büyükelçiliği tarafından maddi desteklenerek Fransızca ve Almanca çıkararak asli hedefi enerjik Muhabiri Mr. Mothu yaptığı, Fransız Havas Ajansı aleyhine haberlerle donatmak idi.

     Türkçe günlük gazetesi Son Telgraf’ın sahibi Giritli Suphi Nuri Bey olup, 4.000 adet tiraja sahipli olup öncesi ‘’Müstakil’’ ve “Tercümanı Hakikat Gazetelerinin” devamıdır. Siyasi ayağı ailece baskın çıkarak Jön Türkleri Girit konusunda uzlaşmaz politika haline getirterek Venizelos’un Sofya ve Balkan Anlaşması yapmasına ve Balkan Savaşına neden olduğu bilinir.

 Evveli Adana merkezli sonrasında daha fazla kesime ulaşabilmek için İstanbul’a taşınan “Toksöz Gazetesi” sahibi ve Başyazarı Abdülkadir Efendi aslen siyasete atılmak için ordudan ayrılan eski bir subay olup, basın camiasına gönül vermiştir. Gazete günlük 4.000 adet tiraja ulaşarak Adana’ya posta yoluyla her gün düzenli göndermekteydiler.

    Ankara’da basılan “Hâkimiyet-i Milliye Gazetesi” sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Siirt milletvekili Mahmut Bey idi. Bu gazete tarihi kaynaklarca Mustafa Kemal Paşa’nın emriyle 1921 yılında kurdurulmuştur. Günlük 3.000 baskısı çıkarılarak genelde okuyucusu Anadolu halkı idi. O zamanlar da Ankara’da iki aktif gazete vardı ‘’Hâkimiyet-i Milliye’’ ve ‘’Cumhuriyet’’ idi ki “Cumhuriyet Gazetesi” Milletvekili Yunus Nadi Bey’in kontrolünde yayın hayatını idame ettirmekteydi.

    İttihat ve Terakki komitesi tarafından senato sekreterliğine atanan Sahibi ve Başyazarı İsmail Müştak Bey’in “İstiklal Gazetesi” ise siyasi içeriği ağır bastığından İngilizlerce tutuklanarak Malta’ya sürülmüştür. Günlük 3.000 adet baskısıyla başta İttihat ve Terakki’nin kuruluşunda maddi desteği lakin sonrasında maddi desteklemediği bilinmektedir. Türkçe günlük “Sabah Gazetesi”, Muhabirlik ve Foto muhabirliği yapan Şükrü Bey ve Vahit Bey tarafından kurularak günlük 3.000 adet tirajıyla zorlukla 2.000 adet sattığıdır.

    Eski Türk gazetecilerden Ahmet Cevdet Bey günlük “İkdam Gazetesini”  6.000 adet basarak radikal milliyetçi üslup takınmıştır. Bu yüksek tiraj ve satışını Eski rejim döneminde Abdülhamit çağında kendi çıkar ve görüşlerini Yıldız Sarayının politikasıyla uyuşturmayı bilerek aylık saraydan 150 altın lira desteklendiğidir. Öncesinde “Vakit Gazetesinin” yöneticisi ve ortağı Ahmet Emin Bey’in kurduğu “Vatan Gazetesi” ise; Türkçe günlük sabah baskısı 7.000 adet çıkarılarak, nüfuzunu iyi kullanırdı. Ahmet Emin Bey, aslen eğitimini ABD devletlerinde yaparak ileri derece İngilizce diline sahip idi.

İstanbul’da akşamları basılan “La Volonte Gazetesi” sahibi eski bir asker Muzaffer Bey olup siyasete atılarak İnönü’nün Dışilişkiler Bakanı olmuştur. Almanların maddi destek verdiği gazete, günlük 2.500 adet basarak ancak 1.000 adet satış yapabildiği bilinmektedir. Bu arada İstanbul’da Tünel’in yanı başında Alman Basımevi “Loeffer Gazetesi” çıkarılarak bu basımevi İzmir’den Ermeni kökenli Abbazoli adında biri satın alarak azınlıklar hakkında destekleriyle bilinmektedir.  Türkiye’yi Batı uygarlığına yükseltmek isteyenlerin hangi emellerle kimlere hizmet verdikleri halen gizli kapaklı saklansa da tarihte hiçbir şey saklı kalmayacaktır.

DİĞER YAZILARI ÖNÜMDE HİÇBİR ENGEL YOK 01-01-1970 03:00 BU KİTABI NASIL OKUYACAKSINIZ? 01-01-1970 03:00 ENGELLEMELERE KARŞI KOYMAK 01-01-1970 03:00 KORKUNUN GİZLENMESİ 01-01-1970 03:00 ERGENDE MÜCADELE 01-01-1970 03:00 İÇSELLEŞTİRİLEN DEĞERLER 01-01-1970 03:00 İRADESİZLİK 01-01-1970 03:00 Milli Kültürel Mirasçısı 01-01-1970 03:00 İNSAN KURALLARA SIĞMAZ 01-01-1970 03:00 KUSURLU 01-01-1970 03:00 GELECEĞE KURAL KONAMAZ 01-01-1970 03:00 BÜYÜK SORU İŞARETLERİ.. 01-01-1970 03:00 DAVRANIŞSAL BELİRTİLER 01-01-1970 03:00 BİREYDE KONTROLLÜ YAŞAM 01-01-1970 03:00 ÜZÜNTÜSÜZ YAŞAMAK 01-01-1970 03:00 ONU KURTARMAYI DÜŞÜNME 01-01-1970 03:00 KİŞİLİK BOZUKLUĞU 01-01-1970 03:00 İNİŞLİ ÇIKIŞLI DUYGULAR 01-01-1970 03:00 PASİF AGRESİF 01-01-1970 03:00 ÇAĞDAŞ AİLE MODELİ 01-01-1970 03:00 OLASILIKSIZLIK 01-01-1970 03:00 KÜÇÜK AYRINTILAR 01-01-1970 03:00 GÖZLERİMİZDEN KENDİMİZE BAKMA… 01-01-1970 03:00 BU AÇIDAN BAKINCA.. 01-01-1970 03:00 BİLİŞSEL DAVRANIŞ 01-01-1970 03:00 HAYATINA YÖN VER.. 01-01-1970 03:00 YAŞAMSAL REGÜLASYON 01-01-1970 03:00 BAZILARI DA GERÇEKTEN.. 01-01-1970 03:00 OYUNLARLA YAŞAYANLAR 01-01-1970 03:00 GELECEĞE ADANMIŞ YATIRIMLAR 01-01-1970 03:00 GENÇLİKTE ERDEMLİLİK 01-01-1970 03:00 ZAMAN KIRILMASI 01-01-1970 03:00 İNSANLARDAKİ FARKLILIĞIN HİKMETİ 01-01-1970 03:00 BEN ALIŞIĞIM 01-01-1970 03:00 KİŞİDE DUYUMSAMA… 01-01-1970 03:00 FAKAT BU DOĞRU MU? 01-01-1970 03:00 ANLAMA VE KAVRAMA YETENEĞİ 01-01-1970 03:00 KİTAP OKUMA ALIŞKANLIĞI… 01-01-1970 03:00 KENDİNİ YÖNETME 01-01-1970 03:00 HAYATTA FEDAKARLIK 01-01-1970 03:00 GÖZLEMLENEMEYENLER….! 01-01-1970 03:00 DAĞILMIŞ MANTELİZM 01-01-1970 03:00 TARİHTE JURNALCILIK 01-01-1970 03:00 DÜNYA KARANLIKLARI 01-01-1970 03:00 MANKURTLAŞAN TOPLUMLAR 01-01-1970 03:00 İLİM PAZARLARI 01-01-1970 03:00 ANTİK CARUSA GERZE 01-01-1970 03:00 İNSANIN TEDAVİSİ 01-01-1970 03:00 HESABA KATILMAYAN BİLİNMEZLİKLER 01-01-1970 03:00 DİMAĞDA YOZLAŞMA 01-01-1970 03:00 İNSANIN KENDİNİ TANIMA SANATI 01-01-1970 03:00 İNSANOĞLUNUN ACİZLİĞİ 01-01-1970 03:00 ANADOLU’DA AZINLIK OKULLARI 01-01-1970 03:00 AMERİKA YENİ DÜNYA DÜZENİ 01-01-1970 03:00 OSMANLI’ DAN GÜNÜMÜZE PARA 01-01-1970 03:00 GENÇLİĞİN DÜŞMANI 'DEİZM' 01-01-1970 03:00 DÜNYA’DA TÜRKİYE GERÇEĞİ 01-01-1970 03:00 SIR GENÇLİKTE SAKLI 01-01-1970 03:00 TÜRK VE İSLAM ALEYHTARLARI 01-01-1970 03:00 Tarihte İnsan Tüccarlığı 01-01-1970 03:00 ORTADOĞU’DA İSRAİL TESİRİ 01-01-1970 03:00 FATİH’İN MUMYASI 01-01-1970 03:00 SÖMÜRGECİ VESAYETİN YOLU 01-01-1970 03:00 ÖLÜM BANA TATLI GELDİ 01-01-1970 03:00 KAVM-İ NECİP VE KAN İMPARATORLUĞU 01-01-1970 03:00 GÖÇMENLERİN SON ADASI 01-01-1970 03:00 HAYATIN ANLAMI 01-01-1970 03:00 ERMENİ AZINLIĞINDA SALGIN 01-01-1970 03:00 GİZEMLİ YÖNETİCİLER KRALLIĞI 01-01-1970 03:00 YABANCI MİSYONERLER 01-01-1970 03:00 ANADOLU RUMLARI ve YUNANLILAR 01-01-1970 03:00 ANADOLU KADINLARININ YURTTA SULH MÜCADELESİ 01-01-1970 03:00 JAPONLARIN TÜRKİSTAN PROJESİ 01-01-1970 03:00 GÖRÜLEMEYEN GİZEMLER 01-01-1970 03:00 KARABAĞ TEYAKKUZ’U ARİFANE 01-01-1970 03:00